Chọn theo phái nào cho nhà mình: và luật không trộn hệ
Bài trước nói bốn phái khác nhau ở đâu. Bài này trả lời câu đi liền theo: vậy mình nên theo cái nào.
Và nói luôn một luật quan trọng hơn cả việc chọn: đừng trộn nhiều hệ.
Vì sao không nên trộn
Mỗi hệ là một bộ quy tắc khép kín, có cách chia hướng riêng, có logic riêng, và kết luận của hệ này không dịch được sang hệ kia.
Lấy mỗi nơi một mảnh thì thường ra một mớ mâu thuẫn:
- Hệ này nói hướng đó hợp, hệ kia nói không — lấy cả hai thì không còn hướng nào để đặt.
- Càng gom nhiều quy tắc thì càng nhiều điều cấm, tới mức không bố trí được gì.
- Khi có chuyện thì không biết là do đâu, vì đang theo ba bốn thứ cùng lúc.
Điểm hai là hệ quả hay gặp nhất, và nó dẫn tới cảm giác bế tắc mà nhiều người mô tả: đọc càng nhiều càng thấy nhà mình sai đủ thứ.
Nếu nhà đã có nếp thì theo nếp
Câu trả lời đơn giản nhất cho phần lớn người: nhà mình xưa nay theo thầy nào, hệ nào thì theo tiếp.
Nhất quán trong một hệ có giá trị thực tế hơn là tìm hệ đúng nhất — vì phần lớn khác biệt giữa các hệ là khác biệt về quy ước, không phải về đúng sai kiểm chứng được.
Nếu bắt đầu từ đầu: đi từ Loan Đầu
Với người chưa theo hệ nào, hướng thực dụng là bắt đầu từ phần nhìn thấy được:
- Thế đất, đường sá, cái gì chĩa vào nhà, nhà thấp hay cao hơn xung quanh.
- Nắng chiếu đâu, gió vào đâu, mưa hắt phía nào.
- Lối đi trong nhà, chỗ nào tối, chỗ nào bí.
Phần này trùng nhiều nhất với những gì kiểm được, và cũng là phần đổi được nhiều nhất mà không tốn kém.
Rất nhiều nhà chỉ cần làm tốt phần này là hết phần lớn bất tiện — và đó là lý do trang này nói rằng với đa số trường hợp, Loan Đầu là đủ.
Khi nào phần tính theo phương vị mới đáng đưa vào
- Khi nhà có nhiều phương án tương đương về mặt thực tế, cần một cơ sở để chọn.
- Khi gia đình coi trọng phần này và muốn làm cho yên tâm.
- Khi đang xây mới trên đất rộng, tức là thật sự chọn được hướng.
Ngược lại, với căn hộ hoặc nhà phố mặt tiền cố định thì phần lớn kết luận không đổi được gì, nên công sức đặt vào đó ít khi có kết quả thấy được.
Bốn câu để tự chọn
- Nhà mình có nếp sẵn không? Có thì theo.
- Mình đang giải quyết vấn đề gì cụ thể? Nóng, tối, bí, ồn thì đó là việc của phần nhìn thấy được.
- Mình đổi được tới đâu? Nhà thuê và căn hộ thì đừng chọn hệ đòi hỏi đổi kết cấu.
- Mình chịu được bao nhiêu công và bao nhiêu tiền? Chọn hệ vừa sức để theo được lâu.
Chọn rồi thì theo cho trọn
- Một nguồn, một thầy cho một việc.
- Không đối chiếu chéo với ứng dụng hoặc bài trên mạng dùng hệ khác — chỉ tạo hoang mang.
- Ghi lại mình đang theo hệ nào, ai tư vấn, kết luận ra sao. Vài năm sau sẽ cần.
- Nếu đổi hệ thì đổi hẳn, đừng giữ nửa cũ nửa mới.
Khi người trong nhà theo hai hệ khác nhau
Chuyện có thật, nhất là khi hai bên nội ngoại đều có thầy quen.
- Thống nhất ai quyết cho việc nào thay vì tranh xem hệ nào đúng.
- Chia theo phạm vi: việc nhà ai thì theo nếp nhà ấy.
- Với việc chung thì chọn một hệ và nói rõ đây là lựa chọn để nhất quán, không phải phán ai sai.
Cách này giữ được hòa khí, và như bài khác trên trang đã nói: một nếp nhằm giữ hòa khí mà làm mất hòa khí thì đã đi ngược mục đích.
Điều không đổi dù theo hệ nào
Mấy thứ này mọi phái đều đồng ý, và chúng cũng là phần có lý do dùng được:
- Nhà sạch sẽ, thoáng, đủ sáng.
- Lối đi thông, không chất đồ chắn đường.
- Cửa nẻo lành lặn, không hỏng hóc để lâu.
- Bàn thờ sạch và được chăm đều.
Nếu chỉ làm được bốn điều đó thôi thì vẫn hơn nhiều so với theo đủ mọi quy tắc mà nhà bừa bộn.
Khi thầy mới nói ngược thầy cũ
Chuyện hay gặp khi đổi nhà hoặc đổi người tư vấn: người mới xem xong nói bố trí hiện tại sai, phải làm lại.
- Hỏi họ đang dùng hệ nào trước khi nghe kết luận — nếu khác hệ với lần trước thì khác nhau là đương nhiên, không phải ai sai.
- Hỏi mức độ: đây là điều nên sửa hay bắt buộc sửa, và nếu không sửa thì sao.
- Cảnh giác nếu kết luận là phải làm lại gần hết và chi phí lớn — nhất là khi bố trí hiện tại đang dùng tốt.
- Không sửa ngay trong buổi đó. Về nhà, đọc lại ghi chép cũ, rồi mới quyết.
Điểm một giải quyết phần lớn trường hợp mà không cần tranh cãi: hai hệ khác nhau thì hai kết luận khác nhau là chuyện bình thường, và biết vậy thì mình chọn được thay vì hoang mang.